Εἰς τὸ Ναὸ τῆς Ἀναστάσεως Καθολικὸ ὀνομάζεται ὁ ἱερὸς χῶρος ὁ ὁποῖος εὑβρίσκεται ἀκριβῶς ἀπέναντι καὶ πρὸς τὰ ἀνατολικὰ τοῦ ἱεροῦ Κουβουκλίου καὶ ἀνήκει εἰς τὴ δικαιοδοσία τῶν Ὀρθοδόξων. Τὸ Καθολικὸ καταλαμβάνει, ὡς ναὸς ἐν ναῷ, τὸ μεσαῖο κλίτος τοῦ ὅλου συγκροτήματος τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως. Πρόκειται γιὰ μία στενόμακρη μεγάλων διαστάσεως αἴθουσα, ἡ ὁποία στεγάζεται μἐ ἓναν ἐπιβλητικὸ τροῦλλο ὕψους εἴκοσι ἐννέα μέτρων, στηριγμένο εἰς τέσσερις πεσσοὺς μὲ κορινθιακοῦ τύπου κιονόκρανα. Οἱ ἁψίδες, οἱ θόλοι καὶ ὁ τροῦλλος εἶναι ἀρχαιότερες κατασκευές, ἐνῶ οἱ πλάγιες πλευρές, ἡ κόγχη τοῦ ἱεροῦ Βήματος, καθὼς καὶ τὸ μαρμάρινο τέμπλο ἀποτελοῦν νεότερες προσθῆκες, οἱ σχετίζονται μὲ τὴν ἀνακαίνιση τοῦ Ναοῦ τὸ 1810 ἀπὸ τὸν ἀρχιτέκτονα Κομνηνὸ τὸν Μυτιληναῖο. Ἀρχικὰ τὸ Καθολικὸ ἀποτελοῦσε τὸ μεσαῖο κλίτος τῆς τρίκλιτης Βασιλικῆς ρωμανικοῦ ρυθμοῦ, τὴν ὁποία εἶχαν κτίσει οἱ σταυροφόροι τὸ 1130, καὶ κατελάμβανε τμῆμα τοῦ Τρικάμαρου, ἡ ὁποία συνέδεε ἂλλοτε τὴ Ροτόντα μὲ τὴν κωνσταντίνειο Βσιλική.

        Ἡ πρόσβαση εἰς τὸ Καθολικὸ γίνεται σήμερα ἀπὸ τὴν πύλη ποὺ βρίσκεται ἀπέναντι ἀπὸ τὸ ἱερὸ Κουβούκλιο καὶ καλεῖται βασιλικὴ καμάρα, τὴν ὁποία ἐπιστέφει λίθινη ζώνη μὲ ἐγχάρακτη ἐπιγραφὴ: ΧΑΙΡΕ ΚΑΙ ΕΥΦΡΑΙΝΟΥ Η ΝΥΜΦΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΑΤΟΠΤΡΙΖΟΜΕΝΗ ΤΗΛΑΥΓΩΣ ΤΟΥ ΣΟΥ ΝΥΜΦΙΟΥ ΤΗΝ ΩΡΑΙΟΤΗΤΑ ΣΥΝ ΤΩ ΛΑΩ ΣΟΥ ΚΡΑΖΟΥΣΑ ΣΕ ΖΩΟΔΟΤΑ ΜΕΓΑΛΥΝΟΜΕΝ.

        Οἱ ἀραβόφωνοι ὀνομάζουν τὸ Καθολικὸ «Νούσουλ – τίνια», ἡ ὁποία σημαίνει τὸ «μέσον τοῦ κόσμου». Ἡ ὀνομασία αὐτὴ συνδέεται προφανῶς μὲ τὴ μαρμάρινη σφαίρα, τὸν Ὀμφαλό, ἡ ὁποία ὑψώνεται εἰς ἰδιαίτερη βάση ἀμέσως μετὰ τὴν εἴσοδο. Ἤδη στὸν Ψαλμὸ 74, 12 ὑπάρχει ὁ ὑπαινιγμὸς ὅτι ὁ θεὸς βασιλεὺς ἡμῶν πρὸ αἰῶνος εἰργάσατο σωτηρίαν ἐν μέσῳ τῆς γῆς. Μὲ τὴν ἕννοια αὐτὴ ὁ ἱστορικὸς Ἰώσηπος χρησιμοποιεῖ τὸν ἑλληνικὸ ὅρο «ὀμφαλὸς τῆς γῆς», γιὰ νὰ χαρακτηρίσει τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ συγκεκριμένα τὸ ναό της, παράδοση ἡ ὁποία πέρασε καὶ εἰς τοὺς χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι ἀναγνωρίζουν ὡς «ὀμφαλὸ τῆς γῆς» τὸ Ναὸ τῆς Ἀναστάσεως, τὸ πνευματικὸ κέντρο ὁλόκληρου τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου. Εἰς τοὺς πλάγιους τοίχους δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ὑπάρχουν στασίδια καὶ προσκυνητάρια, καθὼς καὶ δύο ξυλόγλυπτοι ἐπισκοπικοὶ θρόνοι. Στὸ δεξιὸ θρόνο κάθεται ὁ Πατριάρχης, ἐνῶ στὸν ἀριστερὸ ὁ προεξάρχων τῶν τελετουργιῶν ἀρχιερέας, ὅταν ἀπουσιάζει ὁ Πατριάρχης.

        Εἰς τὸν κυρίως ναὸ δεσπόζει μεγαλοπρεπὴς τροῦλλος, ὁ ὁποίος ὀνομάζεται «τροῦλλος τοῦ Καθολικοῦ» ἢ «μικρὸς τροῦλλος», εἰς ἀντιδιαστολὴ μὲ τὸ μεγάλο τροῦλλο τοῦ ἱεροῦ Κουβουκλίου. Ὁ θόλος ἐσωτερικὰ κοσμεῖται μὲ σύγχρονο ψηφιδωτὸ, το ὁποῖο ἀκολουθεῖ τὴν ὀρθόδοξη παράδοση. Εἰς τὸ μέσον ὁ Παντοκράτωρ δέχεται τὶς δεήσεις τῆς Θεοτόκου, τοῦ Προδρόμου, τῶν ἀγγελικῶν τάξεων καὶ τῶν προφητῶν, ἐνῶ εἰς τὰ σφαιρικὰ τρίγωνα οἱ τέσσερις Εὐαγγελιστὲς μὲ τὰ ἀλληγορικά τους σύμβολα πλαισιώνουν τὴν ὅλη παράσταση.

        Εἰς τὴν ἀνατολικὴ πλευρὰ τοῦ Καθολικοῦ ὑψώνεται μεγαλοπρεπὲς μαρμάρινο τέμπλο, τὸ ὁποῖο σχηματίζεται ἀπὸ ἑπτὰ ἁψίδες εἰς δύο σειρές. Οἱ δύο πλευρικὲς ὁδηγοῦν εἰς τὰ παραβήματα τοῦ ἱεροῦ καὶ ἡ κεντρική, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν Ὡραία Πύλη, εἰς τὸ ἱερὸ θυσιαστήριο. Τὶς ἑπτὰ ἁψίδες ἐπιστέφει μαρμάρινο ἐπιστύλιο μὲ τὴν ἐγχάρακτη μεγαλογράμματη ἐπιγραφή: ΧΑΙΡΕ ΣΙΩΝ ΑΓΙΑ ΜΗΤΗΡ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΘΕΟΥ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΝ. ΣΥ ΓΑΡ ΕΔΕΞΩ ΠΡΩΤΗ ΑΦΕΣΙΝ ΑΜΑΡΤΙΩΝ ΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ.