Βορειοδυτικά τοῦ χωριοῦ Ρίχα, ἀναβλύζει διαυγεστάτη πηγὴ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς καλοῦμεν ὕδατα τοῦ Ἐλισσαίου καὶ οἱ Ἄραβες Αἲν –ἐσσουλτᾶν. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἱερά ἱστορία ὅτι ὁ προφήτης Ἐλισσαῖος περνώντας τὴν Ἱεριχώ ἐπληροφορήθη γιὰ τὰ ἀκάθαρτα ὕδατα καὶ τήν ἄτεκνην γῆν. Πλησίασε τὰ ὕδατα ἔριξε ἁλάτι καὶ εἶπε, «Τάδε λέγει Κύριος. Ἴαμαι τὰ ὕδατα ταῦτα, καὶ οὐκ ἔσται ἔτι ἐκεῖθεν θάνατος καὶ ἀτεκνουμένη. Καὶ ἰάθησαν τὰ ὕδατα ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης κατὰ τὸ ρῆμα Ἐλισσαιέ, ὁ ἐλάλησε». Τὰ ὕδατα τὰ ὁποῖα ἰάθησαν εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ Προφήτου Ἐλισσαίου. Πολὺ κοντὰ εἰς τὴν πηγὴν ἦταν ἡ οἰκία τῆς πόρνης Ραάβ. Βορειοδυτικὰ ἀπαντᾶμε σήμερα κάποια ἐρείπια τὰ ὁποῖα οἱ Ἄραβες καλοῦν Χῆρπετ-ἐτταναχὴν (ἐρείπια τῶν μύλων). Καὶ φαίνεται πὼς ἄλλοτε ἐδῶ γινόταν ἐπεξεργασία ζαχαροκαλάμου γιὰ τὴν κατασκευὴν ζαχάρεως.

    Πάνω ἀπὸ τὸ καθολικὸν τῆς Μονῆς καὶ ἀνατολικώτερα τοῦ τρούλου βρίσκεται τὸ Σπήλαιον ὅπου ἔζησεν ὁ Προφήτης Ἠλίας ὅταν κατέφυγε εἰς τὴν ἔρημο γιὰ νὰ ἀποφύγει τὸν θυμὸν τοῦ ἀσεβοῦς βασιλιᾶ Ἀχαὰβ καὶ τῆς συζύγου τοῦ Ἰεζάβελ οἱ ὁποῖοι εἶχαν εἰσαγάγει εἰς τὸ Βασίλειόν των τὴν λατρείαν τοῦ Βαάλ. Εἰς τὸ Σπήλαιον αὐτὸ ὁ προφήτης τρεφόταν τὸ πρωὶ μὲ ψωμὶ καὶ τὸ δειλινὸ μὲ κρέας τοῦ ὁποῖου ἔφερνε ἕνας κόραξ, καὶ ἔπινε ὕδωρ ἀπὸ τὸν χείμαρρον Χοράθ. «Καὶ ἐγένετο μὲθ ἡμέρας καὶ ἐξηράνθη ὁ χείμαρρος ὅτι οὐκ ἐγένετο ὑετὸς ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐγένετο ρῆμα Κυρίου πρὸς Ἠλιοῦ ἀνάστηθι καὶ πορεύου εἰς Σαρεπτὰ τῆς Σιδωνίας» . Εἰς τὸ βόρειον βράχον τοῦ Σπηλαίου ὑπάρχει ὡραιοτάτη ὑπερμεγέθης εἰκόνα τοῦ προφήτου Ἠλιοῦ, τρεφόμενου ἀπό τὸν κόρακα.

    Εἰς τὸ ἴδιο σπήλαιον κατὰ τὴν παράδοσιν παρέμεινε νηστεύων καὶ προσευχόμενος ὁ Θεοπάτωρ Ἰωακεὶμ παρακαλών τὸν Θεὸν νὰ τοὺς δώσει παιδί. Σύμφωνα μὲ τὴν ἀρχαίαν παράδοσιν οἱ Θεοπάτορες Ἰωακεὶμ καὶ Ἄννα ἦσαν εὐσεβεῖς μὲν ἀλλὰ χωρὶς παιδιά. Ὃταν κάποια ἡμέρα προσέφεραν εἰς τὸν Ναὸν ἄρτους, ἡ προσφορά των δὲν ἔγινε δεκτὴ ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς, διότι ὡς ἄτεκνοι ἐθεωροῦντο καταραμένοι, ἐπειδὴ ἀπεκλείετο ἀπὸ τοὺς ἀπογόνους των νὰ γεννηθῆ ὁ Μεσσίας. Αὐτὸ τοὺς ἐλύπησε πάρα πολὺ καὶ ἡ μὲν Ἄννα ἐκλείσθη εἰς τὸ σπίτι της καὶ παρακαλοῦσε θερμὰ τὸν Θεὸν νὰ τῆς χαρίσει παιδὶ ὁ δὲ Ἰωακεὶμ « Ἑλυπήθη σφόδρα καὶ οὐκ ἐφάνη τῇ γυναικὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ ἔδωκε ἑαυτὸν εἰς τὴν ἔρημον, κακεῖ ἔπηξε τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, ἐνήστευσεν ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ νύκτας τεσσαράκοντα λέγων ἐν ἐαυτῷ. «Οὐκ καταβήσομαι οὔτε ἐπὶ ποτὸν ἕως ὅτου ἐπισκέψεταί μὲ Κύριος ὁ Θεὸς καὶ ἔσται μου ἡ εὐχὴ βρῶμα καὶ πόμα». Ὁ Κύριος εἰσάκουσε τὴν προσευχὴν τοῦ Ἰωακείμ,καί οἱ δύο ἀπὸ συμφώνου ὑπεσχέθησαν νὰ ἀφιερώσουν τὸ παιδὶ το ὁποῖο θὰ ἀποκτήσουν εἰς τὸν Ναόν. Αὐτὸ καὶ ἔγινε. Τὸ παιδὶ το ὁποῖο ἀπέκτησαν ἦταν ἡ Θεοτόκος Μαρία, ἡ ὁποία κατεξιώθη νὰ γίνη μητέρα τοῦ Θεοῦ, δι’ αὐτὸ ὀνομάζονται Θεοπάτορες. Ἔτσι ὀρθὰ αἰτιολογεῖται τὸ γεγονὸς ὅτι τό Καθολικόν τῆς Μονῆς Χοζεβᾶ εἶναι ἀφιερωμένο εἰς τὴν γέννησιν τῆς Θεοτόκου. Ἀνατολικότερα τῆς Κυρίας Μονῆς Χοζεβᾶ ὑπάρχουν σπήλαια εἰς τὰ ὁποῖα ἔζησε ὁ Ἅγιος Γεώργιος ὁ Χοζεβίτης. Τὰ σπήλαια αὐτὰ ὀνομάζονται σκήτη τῆς Ἁγίας Ἄννης. Σύμφωνα μὲ τὴν ἀρχαία παράδοσιν ἐδῶ ἔζησε ἀσκούμενη ἡ Θεομήτωρ Ἄννα μετὰ τὴν γέννησιν τῆς Θεοτόκου ἐπικεφαλῆς ὁμάδας παρθένων. Ἔτσι δικαιολογεῖται καὶ ἡ ὀνομασία τοῦ τόπου τὴν ὁποία δίνουν οἱ Ἄραβες «Ντερπενάλτ» ( μοναστήριον παρθένων).

    Εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῆς σκήτης φυλασσόταν ἱερὸν λείψανον τῆς Ἁγίας Ἄννης (τὸ πέλμα τοῦ ἀριστεροῦ της ποδιοῦ ) καὶ τὸ ὁποῖον οἱ πατέρες κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἐπιδρομῶν ἀφοῦ ἀνεχώρησαν, μετέφεραν αὐτὸ εἰς τὴν σκήτην τῆς Ἁγίας Ἄννης εἰς τὸ Ἅγιον Ὂρος, ὅπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα, καὶ ἀποπνέει θαυμαστὴν εὐωδίαν.

    Ἡ πόλις τῆς Τιβεριᾶδος, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι βρίσκεται εἰς τάς ὄχθας τῆς λίμνης, συνιστώντας πέρασμα διὰ τὸν Χριστὸν κατὰ τάς περιοδείας του, δὲν ἀναφέρεται εἰς τὰ Εὐαγγέλια. Καὶ αὐτὸ διότι πιθανότατα οἱ πρῶτοι κάτοικοί της ἦσαν εἰδωλολάτραι. Ὡστόσο εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἢκμασε ὁ χριστιανισμὸς καὶ ἤδη ἀπὸ τὸν 4ον αἰῶνα ἐκτίσθη βασιλικὴ Ἐκκλησία εἰς τὴν θέσιν ἑνὸς ἀρχαίου εἰδωλολατρικοῦ κτηρίου, τοῦ Ἀδριανείου. Ἀργότερα ἐκτίσθη καὶ δευτέρα βασιλική. Σήμερα τὸ Ἑλληνορθόδοξον μοναστήριον τό ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν περιοχὴν εἶναι κτισμένο ἐπί ἐρειπίων κτηρίων τά ὁποῖα ἀνάγουν τὴν ὕπαρξίν τους εἰς τοὺς Ὀθωμανοὺς καὶ εἰς τοὺς Σταυροφόρους.

    Ὁ πολλαπλασιασμὸς τῶν πέντε ἄρτων καὶ τῶν δύο ἰχθύων, μὲ τὰ ὁποία ἐτράφησαν πέντε χιλιάδες ἄνθρωποι ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ ἀξιόλογα θαύματα τοῦ Χριστοῦ. Ὡς τόπος τοῦ θαύματος θεωρεῖται τὸ «Ἐπτάπηγον», κοντὰ εἰς τὴν Καπερναούμ. Εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν ἐκτίσθη ἐπιβλητικὴ βασιλικὴ μὲ χρωματιστὰ μωσαϊκὰ δάπεδα. Πίσω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα ἔχει βρεθῆ ζωγραφισμένο τὸ γεγονός: ἕνα καλάθι μὲ ἄρτους καὶ δυὸ ἰχθύες, ἐνῶ ἔχει βρεθῆ καὶ ἐπιγραφὴ γραμμένη εἰς τὰ ἑλληνικὰ «Τῷ ἁγίῳ τόπω μνήσθητι Κύριε Σαύρου». Μετὰ ἀπὸ τὴν ἐγκατάλειψιν καὶ τὴν ἐρήμωσιν την ὁποῖαν γνώρισε, πρόσφατα ἀναστηλώθη ἀπὸ τοὺς Βενεδικτίνους μοναχούς.

    Οἱ χριστιανοὶ τῶν βυζαντινῶν χρόνων ἐπεσκέπτοντο τὸ ἱερὸν προσκύνημα τοῦ Ὂρους τῶν Μακαρισμῶν ἢ τοῦ Ὂρους τῆς Ὁμιλίας, τό ὁποῖον σήμερα ἀποτελεῖ αἴνιγμα. Τὸ Ὄρος τοποθετεῖται μεταξὺ Καπερναοὺμ καὶ Μαγδάλων, κοντὰ στὸ Ἑπτάπηγο. Σύμφωνα μὲ τάς χριστιανικάς παραδόσεις τὸ Ὂρος τῆς Ὁμιλίας ταυτίζεται μὲ τὸν γκρεμὸ Ἀρβέλ, αὐτό ὅμως δὲν ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ εὑρήματα.

    Ἡ Παλαιὰ καὶ Καινὴ Διαθήκη τοποθετοῦν τὸν Τάφο τῆς Ραχὴλ εἰς τὰ περίχωρα τῆς πόλεως τῆς Βηθλεέμ. Ἐξάλλου συνδέεται ἡ Γέννησις τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ σφαγὴ τῶν νηπίων μὲ τὸ κλάμα τῆς Ραχὴλ (Μάτθ.2:17). Τὸν 5ον αἰῶνα ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τοὺς χριστιανοὺς ὡς προσκυνηματικὸς χῶρος, ὅμως μετὰ τὴν ἀραβικὴν κατάκτησιν ὁ Τάφος μετετράπη εἰς μουσουλμανικὸν ἱερὸν χῶρον. Σήμερα ἀνήκει εἰς τὴν ἰουδαϊκὴν κοινότητα, ἀποτελώντας προσκυνηματικὸν καὶ λατρευτικὸν χῶρον.

    Ἡ πόλις τῆς Χεβρῶν εἶναι στενὰ συνυφασμένη μὲ πολλὰ γεγονότα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ ὡς ἐκ τούτου, ἀποτελεῖ ἀπὸ πολὺ παλιὰ ἱερὸν προσκύνημα καὶ διὰ τάς τρεῖς θρησκευτικάς κοινότητας: τοὺς χριστιανούς, τοὺς μουσουλμάνους καὶ τοὺς ἰουδαίους. Εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὃπου εἰς τὰ ἀραβικὰ ὀνομάζεται Χαλήλ, ἐτάφησαν οἱ Πατριάρχες Ἀβραάμ, Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ, οἱ ὁποῖοι ἀνακηρύχθηκαν ὡς Ἃγιοι καὶ γιὰ τάς τρεῖς θρησκείας. Ὁ βασιλιὰς Δαυὶδ τὸν 10ον αἰῶνα π.χ. καθιέρωσε τοὺς Τάφους τῶν Πατριαρχῶν ὡς λατρευτικὸν χῶρον ὅλων τῶν φυλῶν τοῦ Ἰσραήλ, ἐνῶ ὁ βασιλεύς Ἡρώδης ἀργότερα περιστείχισε τὴν σπηλιὰ τῶν Τάφων μὲ περίβολον, ἴδιον μὲ αὐτὸν τοῦ Ἰουδαϊκοῦ Ναοῦ, περίβολος ὁ ὁποῖος σώζεται ὡς σήμερα. Μετὰ ἀπὸ μετατροπάς τῆς ἐκκλησίας ἡ ὁποῖα ἐκτίσθη πάνω εἰς τοὺς Τάφους σὲ τζαμὶ καὶ ἐπαναφορὰ της ἀνὰ τοὺς αἰῶνες, σήμερα ὑφίσταται ὡς τζαμὶ μὲ στοιχεῖα τῆς βυζαντινῆς ἐκκλησίας. Τὸ συγκρότημα κτηρίων τό ὁποῖον ὑπάρχει ἔχει χωρισθῆ ἀνάμεσα σὲ ἰουδαίους καὶ μουσουλμάνους, μὲ ἀποτέλεσμα σήμερα καὶ οἱ δυὸ θρησκευτικαί κοινότηται νὰ τὸ χρησιμοποιοῦν ὡς προσκυνηματικὸν καὶ λατρευτικὸν χῶρον.

    Κοντὰ εἰς τὴν πόλιν Χεβρῶν βρίσκεται ὁ ἄλλοτε προσκυνηματικὸς χῶρος Μαμβρὴ ἢ χάραμ Ραμὰτ ἔλ-Χαλήλ. Εἰς τὸν τόπον αὐτὸν λέγεται ὅτι κατοικοῦσε ὁ Ἀβραὰμ καὶ φιλοξένησε τούς τρεῖς ἀγγέλους τοῦ Θεοῦ πρὶν τὴν καταστροφὴν τῶν Σοδόμων καὶ Γομόρων. Ἀρχικὰ ἀποτελοῦσε ἰουδαϊκὸν προσκυνηματικὸν χῶρον. Ἀργότερα ἔγινε τόπος εἰδωλολατρειῶν καὶ θυσιῶν. Ὁ βασιλεύς Ἡρώδης τὸν περιετείχισε μὲ περίβολον, ἐνῶ ἡ Ἁγία Ἑλένη τὸν 4ον αἰῶνα ἀφοῦ κατεδάφισε τὰ πάντα ἔκτισε εἰς τὴν θέσιν των μία Ἐκκλησία βασιλική, εἰς αἴθριν τῆς ὁποίας ἐφαίνετο καὶ τὸ πηγάδι τό ὁποῖο εἶχε ἀνοίξει ὁ Ἀβραάμ. Ἡ Ἐκκλησία κατεστράφη μὲ τὴν ἀραβικὴν κατάκτησιν, ἐνῶ ἐρείπια καὶ λίγα εὐρήματα ὑπάρχουν σήμερα, κατόπιν ἀνασκαφῶν.

    Εἰς τὴν λατινικὴν μετάφρασιν τῆς Καινῆς διαθήκης, τὴν vulgata, καθὼς καὶ εἰς διαφόρους κώδικες σημειώνεται ὡς χώρα τῶν Γεργεσσηνῶν καὶ εἶναι τὸ ἴδιο ὄνομα τό ὁποῖον παραδέχονται καὶ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Βρίσκεται ἀνατολικὰ τῆς Λίμνης τῆς Τιβεριάδος, ὅπου κατοικοῦσε ἕνας ἀρχαῖος σημιτικὸς λαός: οἱ Γεργεσσηνοί. Τὸν τόπον αὐτὸ ἐπισκέφθηκε ὁ Χριστὸς μὲ τοὺς μαθητάς του, ὅταν θέλησε νὰ περάσει εἰς τὴν ἀντίπερα ὄχθη τῆς Λίμνης. Ἔξω ἀπὸ τὴν Χώρα τῶν Γεργεσσηνῶν συνήντησε τὸν δαιμονισμένον καὶ τοῦ προσέφερε ἴασιν. Τὸν 4ον αἰῶνα κτίσθηκε εἰς τὸ σημεῖον τοῦ θαύματος ἕνα μεγάλο μοναστήρι-ξενῶνας καί μία βασιλική, τὰ ὁποῖα γνώρισαν τὴν καταστροφὴν ἀπὸ τὸ σεισμὸν τοῦ 749. Σήμερα ὁ προσκυνητὴς μπορεῖ νὰ δεῖ ἀναστηλωμένα τὴν βασιλικὴν καὶ τὰ παρεκκλήσια.

    Τὸ Κοινόβιον τοῦ Μαρτυρίου ἦτο ἕνα ἀπὸ τὰ πιό μεγάλα καὶ πιὸ ὀργανωμένα κοινόβια τῆς Ἁγίας Γῆς. Ἱδρύθη ἀπὸ τὸν μοναχὸν Μαρτύριον, μαθητὴν τοῦ Ἁγίου Εὐθυμίου. Τὸ κοινόβιον κατεστράφη ἀπὸ τὴν περσικὴν εἰσβολήν, ὅμως πρὶν ἀπό λίγα χρόνια ἀνεκαλύφθη καὶ ἀνεστηλώθη, ἀποτελώντας σήμερα ἕνα ἄξιον θαυμασμοῦ κτηριακὸν συγκρότημα. Ὁ προσκυνητὴς μπορεῖ νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν κεντρικὴν ἐκκλησίαν καὶ τὰ παρεκκλήσια, τὰ πολύχρωμα μωσαϊκὰ δάπεδα καὶ τάς ἑλληνικάς ἐπιγραφάς του, τοὺς ξενῶνας, τοὺς κήπους καὶ τάς αὐλάς τοῦ Κοινοβίου, καθὼς καὶ τὸ ἐνεπίγραφον κοινοτάφιον τῶν ἡγουμένων του.

    Ἡ Ἰόππη μέχρι τὰ μέσα τοῦ 20ου αἰῶνα ἀποτελοῦσε τὸ μόνο λιμάνι εἰς τὴν Παλαιστίνη καὶ δίοδον διὰ τάς χιλιάδας προσκυνητῶν οἱ ὁποῖοι συνέρρεαν εἰς τοὺς Ἁγίους Τόπους ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον. Τὸ Ἑλληνο-Ὀρθόδοξο Μοναστήρι εἰς τὴν εἴσοδον τοῦ λιμανιοῦ μαρτυρεῖ τὴν προσέλευσιν τῶν προσκυνητῶν, καθὼς τὸ ἴδιο ἦταν κέντρον φιλοξενίας καὶ τόπος ξεκουράσεως διὰ τοὺς ταλαιπωρημένους ταξιδιῶτας. Ἡ Ἰόππη δὲν συνδέεται μὲ τὴν ζωὴν καὶ τὴν δράσιν τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ μὲ τὸν Ἀπόστολον Πέτρον, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ Ἀπόστολος ἀνέστησε τὴν Ταβειθὰ καὶ εἶδε τὸ Οὐράνιον ὅραμα τῶν καθαρῶν καὶ ἀκάθαρτων ζώων, ἡ ὁποῖα τὸν πρόσταζε νὰ ὑποδεχθῇ εἰς τοὺς κόλπους τῆς χριστιανικῆς κοινότητος καὶ τοὺς εἰδωλολάτρας. Σήμερα εἰς τὴν Ἰόππη (Γιάφφα εἰς τὰ ἑβραϊκά) ὁ προσκυνητὴς μπορεῖ νὰ ἐπισκεφθῇ τὸ Ρωσικὸν Μοναστήρι τοῦ Ἁγίου Πέτρου καὶ τὸν Τάφον τῆς Ταβειθᾶς, ἡ ὁποῖα εἰς τὰ ἑλληνικὰ ὀνομάζεται Δορκάς.

    Ἔχει ἐπίσης τὴν ὀνομασία Ἐκκλησία τῆς Ἀγωνίας. Εἶναι ὁ χῶρος ποὺ πέρασε ὁ Ἰησοῦς προσευχόμενος κυριευμένος ἀπὸ τὴν ἀγωνίαν τοῦ ἐπερχομένου θανάτου του, λίγο πρὶν ἀπό τὴν σύλληψίν του. Ἡ παροῦσα Ἐκκλησία, μὲ ἕνα μεγάλο καὶ ὑπέροχον ψηφιδωτὸν εἰς τὸ ἀέτωμα τῆς προσόψεως ἐκτίσθη μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1910-24 μὲ εἰσφοράς ἀπὸ δώδεκα ἔθνη.Εἰς τὸ ἐσωτερικό τοῦ ναοῦ ὑπάρχουν τὰ ἐθνόσημα τῶν κρατῶν τα ὁποῖα βοήθησαν εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ βράχος εἰς τὸν ὁποῖο κατὰ τὴν παράδοσιν προσευχήθη ὁ Ἰησοῦς πρὶν ἀπό τὴν σύλληψιν του βρίσκεται μέσα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν εἰς τὸ πάτωμα μπροστὰ ἀπό τὴν Ἁγία τράπεζα. Ἕνα ἀκάνθινο στεφάνι ἀπὸ σφυρηλατημένο σίδηρο περιβάλλει τὸ βράχο. Πάνω ἀπὸ τὴν Ἁγία τράπεζα ὑπάρχει ψηφιδωτὸ το ὁποῖο εἰκονίζει ἕναν ἄγγελο νὰ παρηγορῇ τὸν Ἰησοῦ, ἐνῶ τὰ ψηφιδωτὰ τῶν ἁψίδων ἀπεικονίζουν τὸ Φιλὶ τοῦ Ἰούδα καὶ τὴν σύλληψιν τοῦ Ἰησοῦ.

    Ὁ ἐξωτερικὸς θάλαμος τοῦ Τάφου τοῦ Χριστοῦ ὅπου ὁ ἄγγελος πρῶτος ἀνήγγειλε τὰ καλὰ νέα τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα.

    Ἡ Πύλη τῆς Δαμασκοῦ εἰς τὸ βόρειο τεῖχος κτίστηκε ἀπὸ τὸν Σουλεϊμᾶν τὸν Μεγαλοπρεπῆ πάνω εἰς τὰ ἐρείπια τῶν προηγουμένων Πυλών. Ἀρχικὰ ἦτο ὅμοιο κτίσμα ἐκείνων τοῦ Ἡρώδη. Ἡ Πύλη τῆς Δαμασκοῦ εἶναι μία ἀπὸ τάς πιὸ ἐντυπωσιακάς καὶ περιτέχνους Πύλας τῶν τειχῶν τῆς Παλαιᾶς Πόλεως.

    Ἀποτελεῖ τὸ σπουδαιότερον ἐμπορικὸν λιμένα τοῦ Ἰσραήλ, περιβάλλεται ἀπὸ τάς ὄμορφας πλευράς τοῦ ὄρου Κάρμηλον. Σπουδαῖον εἶναι τὸ σπήλαιον τοῦ προφήτου Ἠλιοῦ το ὁποῖο φέρει καὶ τὸ ὄνομα σπήλαιον τῆς Παναγιᾶς, διότι ἐκεῖ σύμφωνα μὲ τὴν παράδοσιν βρῆκε καταφύγιο ἡ Ἁγία Οἰκογένεια μετὰ τὴν ἐπιστροφήν της ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο.

    Πρόκειται περί κρύπτης ἡ ὁποῖα ἀφιερώθηκε εἰς τὴν μητέρα τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ἡ ὁποία χάριν εἰς τὴν δύναμιν ἡ ὁποῖα τῆς ἔδινε ἡ πίστις της βρῆκε τὸν Τάφον καὶ τὸ Σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ. Ἡ κρύπτη εἶναι χωρισμένη εἰς τρία μέρη, ὁ τροῦλος της ὁποῖας κατεσκευάσθη ἀπὸ τοὺς σταυροφόρους τὸ 1130 και ἀκουμπὰ εἰς τέσσερας κίονας τοῦ ἑνδεκάτου αἰῶνα.

    Ἐκτίσθη εἰς ἀνάμνησιν τοῦ μαρτυρίου τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Πρεσβυτέρου, ἀδελφοῦ τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου, ὁ ὁποῖος ἀποκεφαλίσθη τὸ 44 μ.χ μὲ διαταγὴν τοῦ Ἡρώδη Ἀντύπα τοῦ Α΄ ἐγγονοῦ τοῦ Ἡρώδη τοῦ Μέγα. Οἱ διωγμοὶ τουςὁποῖους ἐξαπέλησε αὐτὸς ὁ βασιλεῦς ἦταν στρατηγικῆς σημασίας. Ἤθελε νὰ κερδίσει τὴν εὔνοιαν καὶ τὴν ὑποστήριξιν τῶν Ἱερέων.Εἰς τὸ ἐσωτερικόν του ὑπάρχει πλουσία διακόσμησις ἀλλὰ καὶ ἀρκεταί πολύτιμοι λίθοι ἀπὸ τοποθεσίες μὲ ἱστορικὴν σημασίαν διὰ τὸ κράτος τοῦ Ἰσραήλ:Ὂρος Σινά, Ὂρος Θαβώρ, Ἰορδάνης ποταμός. Σήμερα ἀνήκει εἰς τὴν θρησκευτικὴν δοξασίαν τῶν Ὀρθόδοξων Ἀρμενίων.

    Ἡ ἀναφορὰ γίνεται ἀπὸ τὸν Ἰωάννη τὸν Εὐαγγελιστὴ : « Ἠν δέ τίς ἀσθενῶν Λάζαρος ἀπὸ Βηθανίας..» Ἡ σημερινὴ ὀνομασία τοῦ χωριοῦ εἶναι Ἒλ Ἀζαριγιέχ, ἀραβικὸν τοπωνύμιον τοῦ ἀρχαίου Λαζαρίου. Ἡ εἴσοδος εἰς τὸν τάφον τοῦ Λαζάρου, ὁὁποῖος σήμερα ἀνήκει εἰς τοὺς Μουσουλμάνους γίνεται μὲ 24 ἀπότομα σκαλοπάτια τά ὁποῖα ἐλαξεύτησαν εἰς τὸν βράχον τόν 17ον αἰῶνα. Ἐδῶ εὑρίσκετο τὸ σῶμα τοῦ Λαζάρου ὁ ὁποῖος ἀνεστήθη ἀπ τόν Ἰησοῦ.

    Κατὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν παράδοσιν, ἦτο ἡ θέσις τοῦ Ρωμαίου ἑκατοντάρχου Λογγίνου μὲ τοὺς στρατιῶτας του, oἱ ὁποῖοι βλέποντες τὴν ἔκλειψιν τοῦ ἡλίου, καὶ τὸν σεισμόν, τὴν ὥρα κατά την ὁποῖαν ὁ Κύριος παρέδωσε τὸ πνεῦμα του, ἐφοβήθησαν καὶ ὁμολόγησαν