Eἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ἰουδαίας, εἰς την ὁποῖαν ἔζησε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος ἔφθασεν ὁ μοναχισμὸς εἰςτὴν πιὸ ὑψηλὴν πνευματικήν του στάθμην. Ἡ ἀπρόσιτος καὶ ἀφιλόξενος περιοχὴ τῆς ἐρήμου, ὅπου ἔζησε καὶ ἔδρασεν ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς ὑπῆρξε προορισμὸς πολλῶν μοναχῶν ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου οἱ ὁποῖοι ἐπέλεξαν τὴν προσευχὴν καὶ τὸν ἀναχωρητισμὸν ὡς σκοπὸν τῆς ζωῆς των. Αἱ ἐκκλησιαστικαί πηγαῖ καταδεικνύουν ὅτι ἡ περιοχὴ τῆς Παλαιστίνης ὑπῆρξε πόλος ἕλξεως πολλῶν μοναχῶν, ὅμως τρεῖς ἦταν αἱ περιοχαί οἱ ὁποῖες ἀποτέλεσαν ἰδιαιτέραν ἐπιλογὴν χιλιάδων ἀναχωρητῶν: ἡ Λίμνη τῆς Τιβεριάδος καὶ ἡ γύρω περιοχή, οἱ τόποι γύρω ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὴν Βηθλεὲμ καὶ ἡ ἔρημος τῆς Ἰουδαίας μὲ τὴν κοιλάδα τοῦ Ἰορδάνου ποταμοῦ εἰς τὰ νότια. Τὸ ἔργον τῆς ὀργανώσεως τοῦ μοναχισμοῦ συνεδέθη μὲ τάς μεγαλυτέρας μορφάς τῆς ἀσκητικῆς πολιτείας, τὸν Αγιον Χαρίτωνα, τὸν Ἃγιον Εὐθύμιον, τὸν Ἃγιον Θεοδόσιον καὶ τὸν Ἃγιον Σάββα. Ὁ Ἃγιος Χαρίτων, ἀπὸ τοὺς πρώτους μοναχοὺς οἱ ὁποῖοι ἦλθαν εἰς τὴν ἔρημον τῆς Ἰουδαίας, εἰσήγαγε τὸν Λαυρεωτικὸν μοναχισμόν. Ἡ Λαύρα, σημαίνει στενὸς δρόμος καὶ διέπεται ἀπὸ ὁρισμένας διατάξεις καὶ κανονισμοὺς ἀλλὰ καὶ ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει στὰ μέλη τῆς κοινότητος ἐλευθερίαν πρωτοβουλιῶν καὶ διαβιώσεως. Ἡ Λαύρα ἀπαρτιζόταν ἀπὸ μία μικρὴν ὁμάδα μοναχῶν, οἱ ὁποῖοι ζοῦσαν ὁ καθένας μόνος του εἰς τά σπήλαια καὶ συγκεντρωνόταν κάθε Κυριακὴ εἰς τὴν κοινὴν ἐκκλησίαν. Ὁ Ἃγιος Εὐθύμιος τελειοποίησε τὸν Λαυρεωτικὸν μοναχισμὸν καὶ τὸν καθιέρωσε ὡς σύστημα βιώσεως. To 429 ἐγκαινίασε τὴν μεγάλην του Λαύραν ἀνατολικὰ τῆς Ἱερουσαλήμ. Ὁ Ἃγιος Θεοδόσιος ἐγκαινίασε τὸν κοινοβιακὸν μοναχισμόν. Εἰς τὸ κοινόβιο ἐπιβάλλεται οἱ μοναχοὶ νὰ τρώγουν, νὰ προσεύχονται καὶ ἡ ζωή των νὰ διέπεται ἀπὸ τάς ἰδίους διατάξεις καὶ κανονισμούς. Εἰς τὸ κοινόβιον γινόταν ἕνας συνδυασμὸς πνευματικῆς καὶ σωματικῆς ἀσκήσεως ὁ ὁποῖος ἐλεγχόταν ἀπὸ αὐστηράς διατάξεις. Ὁ Ἃγιος Σάββας, εἰς τὰ χρόνια τῆς ἡγεσίας τοῦ ὁποίου ὁ μοναχισμὸς γνώρισε τὴν μεγαλυτέραν ἀκμήν του, ὀργάνωσεν ἕνα εἶδος μοναχικῆς ζωῆς ἡ ὁποῖα συνδυάζει καὶ τὰ τρία συστήματα: τὸν Ἀσκητισμόν, τὸν Λαυρεωτισμὸν καὶ τὸν Κοινοβιακόν. Τελειοποίησε τὰ διάφορα μοναχικὰ συστήματα καὶ τὰ κατέταξε εἰς τάξιν. Σύμφωνα μὲ τὸν Ἅγιον Σάββα, τὰ τρία συστήματα τοῦ μοναχισμοῦ ἀντιστοιχοῦν εἰς τὰ τρία σκαλοπάτια ποὺ ὁδηγοῦν εἰς τὴν λύτρωσιν. |