Ἡ Πατριαρχικὴ Βιβλιοθήκη περιλαμβάνει συλλογάς χειρογράφων καὶ ἐντύπων βιβλίων, αἱ ὁπῖαι ἔχουν διασωθεῖ ἀπὸ τάς λεηλασίας καὶ τάς καταστροφάς. Ἡ σημερινὴ Βιβλιοθήκη τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων συγκροτήθηκε τὰ χρόνια τῆς ἀραβοκρατίας, ἀρχικὰ ὄχι ὡς ὀργανωμένον τμῆμα τοῦ Πατριαρχείου, ἀλλὰ ὡς συλλογὴ βιβλίων θρησκευτικοῦ περιεχομένου μὲ ἱερὰ κείμενα προερχόμενα ἀπὸ τὴν Ἁγιοταφιτικὴ Ἀδελφότητα καὶ τάς ἄλλας Μονάς, ὅπως αὐτὴν τοῦ Ἁγίου Σάββα. Σημαντικαί προσπάθειαι διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ ἀναδιάρθρωσιν τῆς Πατριαρχικῆς Βιβλιοθήκης, παράλληλα μὲ τὸν ἐμπλουτισμὸν τοῦ ὑλικοῦ κατέβαλαν οἱ λόγιοι Πατριάρχαι, ὅπως ὁ Πατριάρχης Νεκτάριος καὶ ὁ Πατριάρχης Δοσίθεος. Ὡστόσο ἀξιόλογαι προσπάθειαι ἐσημειώθησαν καὶ ἀπὸ ἄλλους Πατριάρχες, ὅπως τοῦ Νικοδήμου καὶ τοῦ Κυρίλλου.

    Ὁ παλαιογράφος Ἀθανάσιος Παπαδόπουλος Κεραμεύς ἐδημοσίευσε τὸ 1891 κατάλογον, περιγράφοντας τὰ συλλεχθέντα χειρόγραφα τά ὁποῖα βρίσκονται σήμερα εἰς τὴν Πατριαρχικὴν Βιβλιοθήκην. Πρόκειται διὰ τρεῖς μεγάλας συλλογάς χειρογράφων, δηλαδὴ 645 χειρόγραφα του Πατριαρχείου, 706 τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Σάββα καὶ 147 τῆς Μονῆς τοῦ Σταυροῦ. Εἰς τὴν Βιβλιοθήκην φυσικὰ περιλαμβάνονται καὶ μικρότεραι συλλογαί χειρογράφων. Τὸ περιεχόμενον αὐτῶν ἀναφέρεται εἰς θρησκευτικὰ θέματα τόσο ἀπὸ τὴν Παλαιὰνν καὶ Καινὴ Διαθήκην, ὅσο καὶ ἀπὸ τάς θείας λειτουργίας, ἐνῶ ὑπάρχουν καὶ χειρόγραφα φιλολογικοῦ, νομικοῦ καὶ μαθηματικοῦ περιεχομένου καὶ μάλιστα εἰς διαφόρους γλῶσσας, ὅπως ἀραβικήν, σλαβικήν, ἀρμενικήν.

    Σήμερα ἡ Πατριαρχικὴ Βιβλιοθήκη Ἱεροσολύμων, χάριν εἰς τὴν πλήρην ἀνακαίνισιν τοῦ κτηρίου, καθὼς καὶ εἰς τήν ταξινόμησιν τοῦ ἀρχειακοῦ ὑλικοῦ μὲ νέας μεθόδους ἀποτελεῖ ἕναν χῶρο, ἄξιον λόγου, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν λαμπρότηταν καὶ τὴν ἱερότητάν του προσελκύει τὸν προσκυνητήν-ἀναγνώστην νὰ μυηθεῖ εἰς τὰ τεκμήρια τῆς χριστιανοσύνης.