Δ’. Οἱ σταυροφόροι ἐπέδειξαν ἔναντι τῶν ἡττηθέντων Μουσουλµάνων ἄκρως ἀντίθετον συμπεριφορὰν αὐτῆς τὴν ὁποίαν εἶχε δείξει ὁ Ὁμὰρ Χαττὰπ εἰς τοὺς ἡττηθέντας Ρωμηοὺς τῶν Ἱεροσολύµων, καὶ προέβησαν εἰς φρικτὰς σφαγάς· ἀλλὰ καὶ ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ὑπέστη τὰ συµπαροµαρτοῦντα τῇ φραγκολατινικῇ παρουσίᾳ δεινά. Οἱ Πατριάρχαι Ἱεροσολύµων εὑρίσκοντο ἐν ἐξορίᾳ ἐπὶ 88 ἔτη εἰς Κωνσταντινούπολιν, τὴν δὲ θέσιν αὐτῶν εἰς Ἱεροσόλυµα ἀνεπλήρου, τῇ ἀδείᾳ τῶν σταυροφόρων, ὁ Ἡγούµενος τῆς Λαύρας τοῦ Ἁγίου Σάββα. Ἡ ἐπιβολὴ τῆς λατινικῆς ἐκκλησίας ἐπὶ τοῦ Ὀρθοδόξου κλήρου ὑπῆρξε βιαία, καὶ τὰ Πάνσεπτα Προσκυνήµατα παρεχωρήθησαν εἰς τὸν λατινικόν, µεταφερθέντα ἐκ τῆς Δύσεως, κλῆρον, ἐνῷ οἱ Ἁγιοταφῖται διετήρησαν τὸ δικαίωµα νὰ διαχειρίζωνται τὸν Ναὸν τῆς Εὑρέσεως τοῦ Τιµίου Σταυροῦ καὶ νὰ λειτουργοῦν ἑλληνιστὶ εἰς τὸν Πανάγιον Τάφον καὶ εἰς Βηθλεέµ· ἐπίσης διετήρησαν καὶ πολλὰς Μονὰς ἐκτὸς Ἱεροσολύµων, ἐντὸς δὲ τῆς Ἁγίας Πόλεως τὸ παρὰ τὴν πύλην Δαυῒδ µετόχιον τῆς Λαύρας τοῦ Ἁγίου Σάββα, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε καὶ τὸ κέντρον των, καὶ τὴν Μονήν τῆς Μεγάλης Παναγίας. Οἱ σταυροφόροι, θέλοντες νὰ προσεταιρισθοῦν τοὺς Ἀρµενίους καὶ Ἰακωβίτας, παρεχώρησαν εἰς αὐτούς Ναοὺς καὶ Μονάς. Σημαντικὸν γεγονὸς τῆς περιόδου αὐτῆς ὑπῆρξεν ἡ ἀνοικοδόµησις πολλῶν Ὀρθοδόξων Προσκυνηµάτων ὑπὸ τοῦ Ρωµηοῦ Αὐτοκράτορος Μανουὴλ Κοµνηνοῦ (1143 -1180), ἐνῷ καὶ οἱ σταυροφόροι, ἀφοῦ ἐπανέφεραν τὸν Πάνσεπτον Ναὸν τῆς Ἀναστάσεως εἰς σχεδὸν τὴν ἀρχικήν, πρὸ τοῦ 614, µορφήν, ἑνοποίησαν καὶ πάλιν τοὺς τέσσαρας Ναούς, τοὺς ὑπὸ τοῦ ἁγίου Μοδέστου ἱδρυθέντας (Ἀναστάσεως, Γολγοθᾶ, Ἀποκαθηλώσεως καὶ Εὑρέσεως), προσδώσαντες εἰς τὸ συγκρότηµα τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως τὴν ἑνιαίαν μορφὴν τὴν ὁποίαν καὶ σήµερον διατηρεῖ. |
